مزایای شیر مادر! هرآنچه باید درباره آن بدانیم

تاریخ ارسال : 1400/07/28

اگرچه امروزه شیر خشک جایگزینی برای شیر مادر است اما هنوز 100% از مزایای شیر مادر برای نوزادان را ندارد. شیر مادر حاوی تمام مواد مغذی است که کودک شما در شش ماه اول زندگی به آن‌ها نیاز دارد. هضم شیر مادر در مقایسه با شیر خشک بسیار آسان‎تر است. در نتیجه به راحتی جذب سیستم گوارش تکامل‎ نیافته نوزاد تازه به دنیا آمده می‎شود.

اگرچه امروزه شیر خشک جایگزینی برای شیر مادر است اما هنوز 100% از مزایای شیر مادر برای نوزادان را ندارد. شیر مادر حاوی تمام مواد مغذی است که کودک شما در شش ماه اول زندگی به آن‌ها نیاز دارد. هضم شیر مادر در مقایسه با شیر خشک بسیار آسان‎تر است. در نتیجه به راحتی جذب سیستم گوارش تکامل‎ نیافته نوزاد تازه به دنیا آمده می‎شود.

یکی از مهمترین مزایای شیر مادر وجود آنتی‎ بادی‎ ها، باکتری‎های مفید و عوامل دیگر است. کمک می‌کنند تا کودک به عفونت‎های دستگاه تنفسی و گوش، ورم معده و روده، دیابت و چاقی مبتلا نشود.

اسیدهای چرب منحصربه ‎فرد شیر مادر در روند تکامل و رشد مغز نوزاد بسیار موثر هستند. پزشکان معتقدند که تغذیه با شیر مادر برای تکامل بینایی، گفتار و رشد فک و دهان نوزاد مهم است. آمار نیز نشان داده است که خطر بروز سندرم مرگ ناگهانی نوزاد (SIDS) در نوزادان شیرخوار کمتر است.

نکته جالب توجه این است که شیردهی برای مادر نیز مفید است. طبق مطالعات صورت‌گرفته، تغذیه با شیر مادر می‎تواند به کاهش وزن برخی از زنان بعد از زایمان کمک کند. مادران شیرده راحت‏تر از سایر مادران به خواب می‏روند و چرخه خواب آن‎ها با چرخه خواب نوزادشان هماهنگی بیشتری دارد. خوشبختانه احتمال بروز بیماری‌هایی مثل سرطان سینه، پوکی استخوان و دیابت نوع 2 در این گروه از مادران کمتر است.

مطمئنا مطالعه این مطلب می‌تواند اطلاعات بیشتری در زمینه مزایای شیر مادر برای نوزادان در اختیار شما بگذارد. توصیه می‌کنیم به‌عنوان یک مادر با دقت بیشتری آن را مطالعه کنید!

فوائد تغذیه نوزاد با شیر مادر، از هنگام تولد تا 2 سالگی

اعضای آکادمی اطفال آمریکا (AAP) معتقد هستند که اگر مادر و نوزاد مشکلات جسمی و روحی از بابت شیردهی ندارند، باید این روند تا 6 ماهگی نوزاد ادامه پیدا کند و با وجود شروع غذاهای جامد می‎تواند تا 1 سالگی نیز انجام شود.

البته سازمان بهداشت جهانی (WHO) به‎ دلیل مزایای شیر مادر شیردهی را تا 2 سالگی کودک یا حتی بیشتر توصیه می‎کند. بهتر است از یک ساعت پس از تولد نوزاد، شیردهی با شیر مادر آغاز شود. اگر مادر به‎ دلیل انجام عمل سزارین بیهوش است، بهتر است به کمک یک پرستار باتجربه این روند شروع شود. در ادامه قصد داریم شما را با مزایای شیر مادر طبق شواهد علمی به دست آمده آشنا کنیم.

1. شیر مادر امکان بهره ‎مندی از یک تغذیه ایده ‎آل را برای نوزاد فراهم می‎کند

امروزه پزشکان متخصص، تغذیه نوزاد با شیر مادر را برای حداقل 6 ماه یا حتی بیشتر توصیه می‎کنند. شیر مادر حاوی همه مواد مغذی است که کودک در 6 ماه اول زندگی به آن‎ها نیاز دارد. میزان و نوع این مواد، با توجه به نیازهای نوزاد به ویژه در چند ماه اول زندگی تغییر می‎کنند.

در روزهای اول پس از تولد، سینه‎ های شما مایع غلیظ و زردرنگی به نام آغوز تولید می‎کنند. آغوز پروتئین زیاد و قند کمی دارد و حاوی ترکیبات منحصربه‎ فردی مانند انواع آنتی‎ اکسیدان‏ها و آنزیم‏ها است. به واقع یک غذای شگفت‎ انگیز است که هنوز هیچ فرمولاسیونی از شیر خشک نتوانسته جایگزین آن شود. تغذیه نوزاد تازه به دنیا آمده شما با آغوز، به رشد دستگاه گوارش نابالغ او کمک زیادی می‎کند.

پس از گذشت چند روز از شیردهی، با بزرگ‏تر شدن سایز معده نوزاد، سینه‏ ها نیز مقدار بیشتری شیر تولید می‏کنند. امروزه تحقیقات مشخص کرده‎ اند که شیر مادر فقط از نظر تامین ویتامین D می‏تواند کمی ضعیف عمل کند. پس بهتر است تحت نظر پزشک، همزمان مصرف قطره ویتامین D برای نوزاد آغاز شود.

2. شیر مادر حاوی آنتی‎ بادی‎ های مهمی است

شیر مادر مملو از آنتی ‏بادی‎ هایی برای مقابله راحت‏ تر نوزاد با ویروس‏ها و باکتری‏ها است. بنابراین یکی از مزایای مهم شیر مادر برخلاف شیر خشک، تقویت سیستم ایمنی بدن نوزاد در مقابل بیماری‎های مختلف است.

این مسئله در مورد مصرف آغوز بیشتر صدق می‎کند. زیرا حاوی مقادیر بالایی از ایمونوگلوبولین A (IgA) و همچنین چندین آنتی‏ بادی دیگر است. IgA با تشکیل یک لایه محافظ در بینی، گلو و دستگاه گوارش کودک از او در برابر بیمار شدن و نشت میکروب‎ها و آلرژن‎ها به داخل پوشش روده محافظت می‎کند.

جالب است بدانید که سیستم ایمنی بدن نوزاد برای تکامل، به 6 ماه زمان نیاز دارد. بنابراین، وجود چنین آنتی‎ بادی‎ هایی نه تنها مفید بلکه ضروری است. حتی آنتی‎ بادی‎ه ای تولید شده در بدن شما به‏ دلیل مواجهه با میکروب‌ها نیز از طریق شیر به فرزندتان منتقل می‎شوند.

طبق نتایج مطالعات، نوزادانی ‎که از شیر مادر تغذیه نمی‏کنند در برابر ذات‏الریه، اسهال و انواع عفونت آسیب‎ پذیرتر هستند. پیشنهاد می‎کنیم این مورد از مزایای شیر مادر را دست کم نگیرید!

3. شیردهی ممکن است خطر بروز بیماری‏های مختلف در نوزاد را کاهش دهد

محققان ثابت کرده ‎اند که یکی از مزایای شیر مادر کاهش خطر ابتلای نوزاد به بسیاری از بیماری‎ها مانند عفونت‎های گوش میانی، گلو و سینوس، بیماری‎های حاد تنفسی (سرماخوردگی، ذات‏ الریه، ابتلا به ویروس سینسیتیال تنفسی (RSV) و سیاه‎ سرفه) و گوارشی متعدد (کرون و کولیت اولسراتیو)، عفونت‎های روده، بیماری‎های آلرژیک به‎ خصوص آسم، درماتیت آتوپیک و اگزما، دیابت نوع 1، دیابت غیر وابسته به انسولین (نوع 2)، مننژیت باکتریایی، مشکلات بینایی (رتینوپاتی) و سرطان خون است.

تغذیه نوزادان نارس با شیر مادر با کاهش خطر بروز انتروکولیت نکروزان (Necrotizing enterocolitis)، نوعی آسیب روده‎ای همراه است. هنوز دلایل قطعی سندرم مرگ ناگهانی نوزادان مشخص نشده است اما شیردهی با کاهش خطر بروز آن همراه است.

بنابراین با وجود مزایای شیر مادر، بهتر است از تصمیم خود برای عدم شیردهی به نوزاد صرف نظر کنید. اگر به دلیل شاغل بودن امکان شیردهی منظم را ندارید، از قبل شیر خود را بدوشید. آن را در جای خنک نگهداری کنید تا پرستار نوزاد آن را به کودک شما بدهد.

مزایای شیر مادر

4. شیر مادر باعث افزایش وزن متعادل نوزاد می‎شود

معمولا نوزادانی ‎که از شیر مادر تغذیه می‎‌کنند، خیلی چاق نیستند و رنج وزنی متعادلی دارند. دقیقا برخلاف نوزادانی‎که با شیر خشک تغذیه می‌شوند. در واقع یکی از مزایای شیر مادر این است که باعث افزایش وزن نرمال و جلوگیری از چاقی کودکان می‎شود.

اخیرا محققان متوجه شده‌اند که شیردهی بیش از 4 ماه، شانس اضافه وزن و چاقی را در نوزادان کاهش می‎دهد. این مسئله ممکن است به‎ دلیل افزایش تکثیر باکتری‎های مفید روده باشد. زیرا بر روی تجزیه و ذخیره منابع چربی بدن موثر هستند.

طبق نتایج یک تحقیق معتبر دیگر، نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می‏کنند لپتین بیشتری در سیستم گوارشی خود دارند. بهتر است بدانید که لپتین یک هورمون کلیدی برای تنظیم اشتها و ذخیره چربی است.

اگر دقت کنید، نوزاد هنگام شیردهی به‎ محض اینکه احساس سیر بودن کند دست از شیر خوردن بر می‎دارد. درحالی‎که هنگام تغذیه با شیر خشک، کمتر با چنین وضعیتی مواجه می‏شوید. اغلب نوزاد تا آخر بطری شیر را می‏خورد. به‏ همین‏ دلیل، پزشکان معتقدند که تغذیه فرزند شما با شیر مادر به ایجاد الگوهای غذایی سالم کمک زیادی می‏کند. در نتیجه مانع از چاقی نامتعادل کودک می‏شود.

5. شیردهی با شیر مادر ممکن است کودک را باهوش‏تر کند

مزایای شیر مادر

مطالعات نشان داده ‎اند که روند رشد مغز نوزاد می‎تواند در اثر تغذیه با شیر مادر یا شیر خشک متفاوت باشد. این تفاوت ممکن است به‎ دلیل صمیمیت، تماس پوستی و چشمی ایجاد شده میان مادر و کودک هنگام شیردهی باشد. البته نوع مواد مغذی موجود در شیر مادر نیز بی‌تاثیر نیست.

معمولا نوزادان تغذیه شده با شیر مادر از نمرات هوشی بالاتری برخوردار هستند. به‌خصوص اینکه کمتر احتمال دارد با افزایش سن دچار مشکلات رفتاری شوند. در واقع مزایای شیر مادر شامل تأثیرات مثبت قابل توجه بر رشد طولانی‏ مدت مغز نوزادان نیز می‏شود. به‏ خصوص در مورد نوزادان نارس که تحت خطر مشکلات تکاملی مرتبط با مغز و دیگر ارگان‏های بدن هستند.

اگر سابقه خانوادگی ابتلا به افسردگی پس از زایمان را دارید، پیشنهاد می‏کنیم از شیردهی نوزاد خود صرف نظر نکنید. زیرا به پیشگیری از بروز این مشکل شما کمک زیادی می‏کند. البته به طور طبیعی بی‏قراری‏های نوزاد شما را نیز کاهش می‏دهد. طبق مطالعه‎ ای در سال 2012، مادرانی که به نوزاد خود شیر می‏دهند کمتر دچار افسردگی پس از زایمان می‏شوند. به‌خصوص در مقایسه با مادرانی که شیر نمی‏ دهند یا خیلی زود فرزند خود را از شیر می‏ گیرند.

اثرات مزایای شیر مادر بر دوران نوجوانی و بزرگسالی کودک

شاید برایتان جالب باشد که بدانید مزایای شیر مادر تا دوران بزرگسالی فرزند شما نیز نمود پیدا می‏کند. محققان توانسته ‏اند ثابت کنند که نوزادانی که فقط از شیر مادر تغذیه کرده ‏اند، احتمال ابتلا آن‎ها به انواع آلرژی، بیماری‏های خودایمنی مانند آرتریت روماتوئید، مالتیپل اسکلروزیس (MS) و لوپوس، بیماری‏های قلبی و عروقی، سرطان سینه (قبل و بعد از یائسگی)، پوسیدگی‌ دندان و پوکی استخوان در سنین نوجوانی، جوانی و بزرگسالی بسیار کم می‎شود.

سخن آخر

هر چه نوزاد شما کمتر در معرض ابتلا به بیماری‏های مختلف باشد احتمال بستری شدن او در بیمارستان کمتر است. در این شرایط، دیگر نگرانی از بابت عفونت‎های شایع بیمارستانی نیز نخواهید داشت. البته همانطورکه ملاحظه کردید، مزایای شیر مادر منحصر به کودک نیست و شیردهی برای مادر نیز فوائد بسیاری دارد. قابل ذکر است که مزایای شیر مادر تا بزرگسالی همراه کودک شما خواهد بود. این لطف الهی را از کودک خود دریغ نکنید!


رنگ به رنگ

کودکان و نوجوانان

شهرام امیری

نویسنده

1

مقاله

1400/07/28

تاریخ ایجاد

لینک ها